ΦΩΤΗΣ ΔΑΡΑΣ Αγωνιστής του 21 από το χωριό Σέρβου Γορτυνίας (1795-1869)

Ο υπασπιστής του Θ. Κολοκοτρώνη Φωτάκος στο βιβλίο του «Πελοποννήσιοι Αγωνιστές του 1821», επιλέγει και τον Φώτη Ντάρα και γράψει: “Κατήγετο εκ του χωρίου Σέρβου. Παρακολουθών δε τον στρατηγόν Δ. Πλαπούταν εχρησίμευσε και ως γραμματικός και ως στρατιωτικός. Οι συγγενείς του και οι συγχώριοί του ήσαν πάντοτε μαζί του εις τους πολέμους, η δε οικογένειά του εστάθη χρήσιμος εν αρχή της επαναστάσεως”.

Άρθρο του ιστοριοδίφη Νίκου  Παπαγεωργίου στην ιστοσελίδα servou.gr :
“Ο Φώτης Ντάρας ή Νταρόπουλος, που επί το λογιότερο το επώνυμο εξελίχτηκε σε Δάρας, όπως και τόσα άλλα, καταγόταν από τους «Ντρέδες» της Τριφυλίας, την ανυπότακτη αυτή φυλή των ορθόδοξων Χριστιανών……
Γιος του Δημήτρη και εγγονός του φοβερού Μάρκου Ντάρα, ο Γιαννάκης (Κασιδογιαννάκης) Ντάρας, (προφανώς θα είχε προσβληθεί από την δερματοπάθεια «Αχώρ», κασίδα, και έτσι να προήλθε το «Κασιδογιαννάκης»), γενάρχης των Σερβαίων Νταραίων και όχι μόνο μετά τη διασπορά τουs.
Είναι ο ίδιος που κυνηγημένος 20ετής ύστερα από τον φόνο Τούρκου στου Μελιγαλά, αναγκάστηκε να καταφύγει στο απρόσιτο Σέρβου και να περιθάλψει αργότερα τον από την ίδια αιτία φθάσαντα στη Γορτυνία Κόλια Πλαπούτα. 

Ο Κολοκοτρώνης σπεύδει σε βοήθεια του Αλή Φαρμάκη(1808)

 (Η φωτό είναι από τη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη http://www3.ascsa.edu.gr. Περιγραφή: "Αλβανοί (ή αλβανόφωνοι) στρατιώτες, οπλισμένοι με τουφέκια και με τη χαρακτηριστική ενδυμασία, καταδιώκουν τον εχθρό σε ορεινή τοποθεσία")

Στο Μοναστηράκι Γορτυνίας είχε τον πύργο του ο Αλή Φαρμάκης, οθωμανός αγάς με αλβανική καταγωγή, πλούσιος και πανίσχυρος στη περιοχή του Λάλα Ηλείας. Ο Κολοκοτρώνης βρισκόταν στην Ζάκυνθο εξόριστος. Κατόπιν έκκλησης για βοήθεια από τον αδελφοπητό του Αλή Φαρμάκη πέρασε στο Μωριά το έτος 1808 και μετέβη στο Μοναστηράκι, για να τον βοηθήσει. Τον Αλή Φαρμάκη ήθελε να εξοντώσει ο γιος του φοβερού Αλή Πασά, ο Βελή Πασάς, ο οποίος είχε αναλάβει την διοίκηση της Πελοποννήσου με σκοπό να υποτάξει κάθε τοπική διοίκηση που είχε γίνει ισχυρή και απειλούσε την εξουσία του.
Αξιοσημείωτο είναι ότι κατά την διάρκεια της πολεμικής επιχείρησης κι ενώ ζητήθηκε η παράδοση του Κολοκοτρώνη στους Τούρκους  για να γλυτώσει ο Αλή Φαρμάκης, χωρίς όμως να ενδώσουν οι πολιορκημένοι,  ο Κολοκοτρώνης προσφέρθηκε λέγοντας: “Έρχεσθε να με δώσετε να ξεμπερδεύσωμε; Εγώ το ψωμί μου το έφαγα”.
Ούτε να το φανταστούμε δεν θέλουμε τι θα γινόταν αργότερα με την Επανάσταση, αν έβγαινε τότε από τη μέση ο Κολοκοτρώνης!

Ο θάνατος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη(4-2-1843)

Σαν σήμερα πέθανε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης(4-2-1843)
Ένα απόσπασμα από την δημοσίευση της εφημερίδας “Ταχύπτερος Φήμη” τον Φλεβάρη του 1843:

“Ο Ήρως των Δερβενακίων, του Βαλτετζίου, των Παλαιών Πατρών, της Τριπόλεως, της Κορίνθου, του Άργους, κ.τ.λ. ο Αρχιστράτηγος της Πελοποννήσου, ο άλλοτε Αντιπρόεδρος του Εκτελεστικού, ο Σύμβουλος της Επικρατείας και Αντιστράτηγος, ο έμπειρος στρατιώτης, ο αγαθός πολίτης, ο ειλικρινής φίλος, ο φιλόστοργος πατήρ, ο γηραιός Θεόδωρος Κολοκοτρώνης δεν υπάρχει πλέον εις την ζωήν. 

Απομνημονεύματα Κολοκοτρώνη-απόσπασμα 3

Η στήριξη του Αγώνα με τροφοδοσία, όπως το περιγράφει ο Κολοκοτρώνης στα Απομνημονεύματα του (συγγραφέας Γ. Τερτσέτης).
Μετά τη μάχη στο Βαλτέτσι
“….Ο Κανέλλος Δεληγιάννης εφρόντιζε δια ταις ζωοτροφίαις και εγώ δια τον πόλεμο. Τόσον ενθουσιασμόν άρχισαν να έχουν οι Έλληνες, οπού μόνοι των άλεθαν, εζύμωναν, έψεναν ψωμί, και τα έφερναν με τα ζώα των εις το στρατόπεδο. Είχαμε φούρνο εθνικόν εις την Πιάνα, Αλωνίσταινα, Βυτίνα, Μαγούλιανα, Δημητσάνα, Στεμνίτσα. Πρόβατα μας έφερναν, πότε από τα 20, πότε από τα 30, από τα 40, από τα 50 το ένα, και τα έδιναν με ευχαρίστησί τους. Ο Κυριάκος Τσώλης εχάρισεν 120 τραγιά εις το στρατόπεδο από την Ζαράχοβα. Είχαμε κιόλα στελμένα και τα εμάζωναν. Από ημάς επήραν παράδειγμα και τα άλλα στρατόπεδα και έκαμναν το ίδιο.

 
Και παρακάτω μετά την άλωση της Τριπολιτσάς:
“….Η Καρύταινα, από την αρχήν της πολιορκίας της Τριπολιτσάς έως την πτώσιν της έδοσε 48.000 σφαχτά και εράνους από τους ευκατάστατους….”

Αργότερα, μιλώντας στην Εθνική Συνέλευση της Προνοίας το 1832 είπε:
“Ωδήγησα και εγώ, ως αρχηγός της Πελοποννήσου, πολλάς μάλιστα χιλιάδας στρατιωτών. Έκαμα εκστρατείας και μάχας, αλλ’ ομολογώ εις την συνείδησιν μου, ότι καθ’ όλον του αγώνος το διάστημα δεν εξώδευσα ούτε οβολόν αφ’ εαυτού μου, διότι δεν είχα. Ο λαός με έθρεψε πάντοτε και επρομήθευσεν όλα τα αναγκαία δια τα στρατεύματά μου. Το δε σπαθί μου μ’ έδωκε άτια και άρματα από τους Τούρκους.”

ΤΣΟΠΑΝΑΚΟΣ- Ο ποιητής της Επανάστασης

Να πως τον περιγράφει ο αγωνιστής και συγγραφέας Φωτάκος στο βιβλίο του  “Βίοι Πελοποννησίων Ανδρών”:
“Κατήγετο απὸ την Δημιτσάναν. Κατὰ δε την αρχὴν της επαναστάσεως μη δυνάμενος να φέρη όπλα, διότι ήτον αδυνάτου σώματος καμπούρης και στραβοπόδης, ούτος ο πυγμαίος, αν και του έλειπαν όλα, είχεν όμως μεγάλον τον Ελληνικὸν αίσθημα κατὰ των τυράννων, διότι έτρεχεν εις τα στρατόπεδα των Ελλήνων, και εις τας πολιορκίας, ενθουσιάζων τους στρατιώτας, και γράφων και στίχους επαινετικοὺς εις τους στρατηγοὺς και τους καπεταναίους, ήτον ο νέος  ποιητὴς της επαναστάσεως. Αγαπούσε πολὺ να βλέπη τον στρατηγὸν Νικήταν Σταματελόπουλον, και όπου και αν επήγαινε και εστέκετο τους στίχους τους οποίους έκαμνε τους ανεγίνωσκε πρώτον του Νικήτα, και έπειτα επήγαινεν εις τους άλλους και τους έψαλλεν.
Ευρεθεὶς δε εις μίαν μάχην, εις την οποίαν ο στρατηγὸς Νικήτας ενίκησεν, και οι στρατιώται του επήραν πολλὰ λάφυρα και ζώα, έλαβεν ένα άλογον, το οποίον του εχάρισεν ο Νικήτας δια να περιπατή καβάλα· αλλ᾿ επειδὴ ήτο πτωχὸς και δεν είχεν έξοδα να το θρέψη, έκαμεν ένα γράμμα του Νικηταρά, ούτως τότε έλεγον, και του έγραφε «Τὸ δώρο σου Νικηταρά, άλογο χωρὶς νουρὰ, ή μου στέλλεις καὶ κριθάρι, ή σου στέλνω το τομάρι». 

Απομνημονεύματα Κολοκοτρώνη-απόσπασμα 2

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης στα Απομνημονεύματα του: 

 

“Εις τον καιρό της νεότητος οπού ημπορούσα να μάθω κάτι, σχολεία, ακαδημίαι δεν υπήρχαν, μόλις ήσαν μερικά σχολεία, εις τα οποία εμάθαιναν να γράφουν και να διαβάζουν. Οι παλαιοί κοντζαμπάσηδες οπού ήσαν οι πρώτιστοι του τόπου, μόλις ήξευραν να γράφουν το όνομά τους. Το μεγαλήτερο μέρος των αρχιερέων δεν ήξευρε παρά εκκλησιαστικά κατά πράξιν, κανένας όμως δεν είχε μάθησι. Το ψαλτήρι, το ‘κτωήχι, ο μηναίος, άλλαι προφητείαι, ήσαν τα βιβλία οπού ανέγνωσα.

Δεν είναι παρά αφού επήγα εις την Ζάκυνθο οπού εύρηκα την Ιστορία της Ελλάδος εις την απλοελληνικήν. Τα βιβλία οπού εδιάβαζα συχνά ήτον η ιστορία της Ελλάδος , η ιστορία του Αριστομένη και Γοργώ και η ιστορία του Σκεντέρμπεη. 

Η γαλλική επανάστασις και ο Ναπολέων έκαμε, κατά την γνώμη μου, να ανοίξουν τα μάτια του κόσμου. Πρωτήτερα τα έθνη δεν εγνωρίζοντο, τους βασιλείς τους ενόμιζον ως θεούς  της γης και ό,τι και αν έκαμναν, το έλεγαν καλά καμωμένο. Δια αυτό και είναι δυσκολώτερο να διοικήσης τώρα λαόν.”

Απομνημονεύματα Κολοκοτρώνη-απόσπασμα 1

Τιμούμε και μνημονεύουμε τους αγωνιστές  της Ελληνικής Επανάστασης και γιορτάζουμε τα 200 χρόνια από τότε που μπήκαν οι βάσεις της σύστασης του νέου Ελλήνικου Κράτους!

Να πως διηγείται ο Κολοκοτρώνης το κυνηγητό που υπέστη από τους Τούρκους, που ήθελαν να χαλάσουν τους κλέφτες και καπεταναίους  “διατί μία ημέραν ημπορεί να κάνουν επανάστασιν”.
Γενάρης 1806. Απόσπασμα από τα απομνημονεύματα του (συγγραφέας Γεώργιος Τσερτέτης):

“……...επήραμε την δημοσιά της Τριπολιτσάς και πήγαμε εις το Βαλτέτσι αποπάνω να λημεριάσωμε. Οι γυναίκαις του χωριού μας εγνώρισαν και ευθύς έδωκαν παντού την είδησην ότι: “εδώθε πάγει ο Κολοκοτρώνης” και μας επήραν κυνηγώντας. Το δειλινό εφύγαμε και έστρεψα κατά την Καρύταινα…….από πέτρα σε πέτρα επήγαμε σε μια στάνη, και μας είπαν πως ήταν γεμάτη Τούρκους. Τότε αποφάσισα να γίνωμεν εις τέσσερα μπουλούκια και να υπάγωμεν σε φίλους να κρυφτούμε.

Βιβλίο: Ελληνικά Υπομνήματα που αφορούν την Επανάσταση 1821-1827

 

Εφέτος είναι το έτος που γιορτάζουμε τα 200 χρόνια από την έναρξη της Επανάστασης του 1821 και τιμούμε τους Αγωνιστές που θυσίασαν τα πάντα για ν' αναστηθεί η Ελλάδα και να δημιουργηθεί το νέο Ελληνικό Κράτος.

 

Από το περασμένο φθινόπωρο μαθαίνω λεπτομέρειες της Επανάστασης του 1821, διαβάζοντας το βιβλίο με τίτλο: “Ελληνικά Υπομνήματα, ήτοι Επιστολαί και διάφορα έγγραφα αφορώντα την Ελληνικήν Επανάστασιν από 1821 μέχρι 1827, συλλεγέντα μεν υπό του Υποστρατήγου Ιωάννου Θεοδ. Κολοκοτρώνη, εκδοθέντα υπό Χ. Ν. Φιλαδελφέως” το 1856.  
Έγινε επανατύπωση το 2011 από τις εκδόσεις “Καγιάφας -Στεμνίτσα Γορτυνίας Αρκαδίας” με έδρα την Κυπαρισσία.

 

Ευτυχές το νέο έτος 2021! Χρόνια πολλά!

 

Το 2020 ήταν μια χρονιά ιδιαίτερη, που θα την γράψει η ιστορία λόγω της πανδημίας.

Το 2021 ήρθε με την ελπίδα να τελειώσει η πανδημία και να επιστρέψουμε στη φυσιολογική μας ζωή, χωρίς το φόβο και τους περιορισμούς. 

 

Μπαίνουμε στην 3η δεκαετία του 21ου αιώνα και σε ένα έτος σημαντικό για την Ελλάδα, αφού θα τιμήσουμε την Ελληνική Επανάσταση που αποτέλεσε την απαρχή του νέου ελληνικού κράτους, με αφορμή την επέτειο των 200 χρόνων από την έναρξη της. 

 

Προτίμησα φέτος να φτιάξω μια βασιλοκουλούρα που συνήθιζαν να φτιάχνουν στη Γορτυνία τα παλιά χρόνια, τα φτωχά και τα δύσκολα. Για να μην ξεχνάμε τις ρίζες μας. Έβαλα βεβαίως 2-3 σύγχρονες πινελιές στο στόλισμα.

Υγεία, χαρά, αγάπη, δημιουργία σε όλες και όλους!

Ευτυχές το νέο έτος 2021!

 

 

Καλά Χριστούγεννα!

 

Φίλες και φίλοι
Καλά Χριστούγεννα
Με το καλό ο νέος χρόνος 2021
Να έχουμε όλοι την υγεία μας, το υπέρτατο αγαθό!

Ημερολόγιο του Συλλόγου Κοκκινοραχιτών αφιερωμένο στα 200 χρόνια από την Επανάσταση

 

Ημερολόγιο για το 2021 εξέδωσε ο Σύλλογος Απανταχού Κοκκινοραχιτών Γορτυνίας "Τα Εισόδια της Θεοτόκου", αφιερωμένο στα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821.

Στα φύλλα του ημερολογίου γίνεται σύντομο αφιέρωμα σε αντιπροσωπευτικά γεγονότα της εποχής εκείνης και σε ηγετικές μορφές της Επανάστασης από την Αρκαδία και γενικότερα από την Πελοπόννησο. Περισσότερα στην σελίδα του συλλόγου:  www.kokkinorachi.gr.

 

 

 

 

Σέρβου Γορτυνίας-Φθινοπωρινές ομορφιές

 

Τα χρυσάνθεμα και οι τσετσεκιές στις δόξες τους! 

 

Το μάζεμα της ελιάς 2020

 

Ιδιαίτερη χρονιά φέτος και υπό πρωτόγνωρες συνθήκες το μάζεμα της ελιάς. Η πανδημία του κορωνοϊού ταλαιπωρεί  όλη την ανθρωπότητα από τις αρχές του χρόνου και συνεχίζει κατά κύματα την επέλαση του. Ζούμε το 2ο κύμα, λένε οι ειδικοί και έχουν τεθεί σε ισχύ προληπτικά μέτρα περιορισμού των μετακινήσεων για την ελαχιστοποίηση της διασποράς του ιού. Έτσι, προέκυψαν δυσκολίες και στις  εποχιακές αγροτικές εργασίες όπως το μάζεμα τις ελιάς με αποδυνάμωση σε εργατικά χέρια, παρά τις ειδικές ρυθμίσεις που θεσπίστηκαν από την πολιτεία για την διευκόλυνση των ενδιαφερομένων.
Στην Γορτυνία, φέτος ήταν μέτρια έως λιγοστή η παραγωγή, με αποτέλεσμα να μην δημιουργηθεί μεγάλο πρόβλημα. Ωστόσο πολλοί ήταν εκείνοι που δεν μπόρεσαν να τις μαζέψουν.
Στην Κοκκινοράχη Γορτυνίας, την γενέτειρα μου, λίγα άτομα και με πολύ προσοχή, μαζέψαμε κι εμείς  τον ελαιόκαρπο από τον οικογενειακό μας  ελαιώνα και εξασφαλίσαμε το λαδάκι της χρονιάς.
Καλή η απόδοση 5:1, ωραίο λάδι, το γνωστό γορτυνιακό, με την ελαφριά πικράδα.
Και του χρόνου να είμαστε καλά και με καλύτερες συνθήκες!

Ιστορική Ιερά μονή «Φιλοσόφου» Δημητσάνας, στο φαράγγι του Λούσιου

Τελέστηκε μεγάλος εσπερινός την 22/8/2020 παραμονή  της εορτής
αποδόσεως της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, (Εννιάμερα) 

 

                                                        Γράφει ο Βασίλειος Κων/ντή Σχίζας

                                 Μέλος της Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών

 «Άγιον  Όρος» της Πελοποννήσου  ονομάζουν το  απαράμιλλου φυσικού κάλλους φαράγγι  του Λούσιου της Γορτυνίας, στη Δημητσάνα Αρκαδίας.  
Δίκαια  απέδωσαν οι  ιστοριογράφοι- μελετητές και ο λαός αυτό το τιμητικό  προσωνύμιο  στο  φαράγγι    γιατί αποδίδει απόλυτα αυτό τον χαρακτηρισμό αφού  σφύζει πλήρους  φυσικής ομορφιάς  και βαθειάς  ορθόδοξης θρησκευτικότητας  και ιστορικότητας.

Στην Ελληνική Σημαία - Γεώργιος Σημηριώτης

Εσένα που σε χάιδεψε της λευτεριάς η αύρα
περήφανη πρώτη φορά πάνω στην Αγια Λαύρα
Εσέ, που χέρι σε ύψωσε τρισάγιο και βροντήσαν
οχι φωνές, μα τουφεκιές, όταν σε χαιρετήσαν
οι τουφεκιές παλληκαριών, που εμπρός σου αντρειωμένα
γονάτισαν και ορκίστηκαν να πέσουνε για σένα.

Εσένα, που σε κοίταζαν μάννες, που στο'να χέρι
βαστούσαν βυζανιάρικα και στο άλλο το μαχαίρι.
Εσέ που όταν σ'αντίκρυσαν οι γέροι ξανανειώσαν
και μ'άρματα τη μέση τους την κουρασμένη ζώσαν.
Εσέ, ποια ανθρώπινη φωνή μπορεί να ιστορήση
την ξακουσμένη δόξα σου και να την τραγουδήσει;

Εσύ δεν είσαι από πανιού λωρίδα καμωμένη,
είσαι από αίμα και καπνούς και από φωτιά βγαλμένη.
Εσύ πετούσες σαν αϊτός πάνω από ηρώων κεφάλια,
σελάγισες σε πέλαγα, σε κάμπους, σ'ακρογιάλια.
Πάνω από νίκες άμετρες το φλάμπουρό σου εστήθη
και πάντα δρόμο σ'άνοιγαν μεσ'των εχθρών τα πλήθη,
τα χέρια που σ'εβάσταγαν, τ'αντρειωμένα χέρια,
για να σε μπήξουν σε κορυφές, σ'απάτητα λημέρια,
για να σε ιδούν από ψηλά, ψηλά απ'της γης το χώμα,
τόσο ψηλά, που τ'ουρανού επήρες πια το χρώμα.



Γεώργιος Σημηριώτης