“ΕΦΙΠΠΟΣ ΧΩΡΕΙ ΓΕΝΝΑΙΕ ΣΤΡΑΤΗΓΕ...."

 

“ΕΦΙΠΠΟΣ ΧΩΡΕΙ
ΓΕΝΝΑΙΕ ΣΤΡΑΤΗΓΕ
ΑΝΑ ΤΟΥΣ ΑΙΩΝΑΣ
ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΤΟΥΣ ΛΑΟΥΣ
ΠΩΣ ΟΙ ΔΟΥΛΟΙ ΓΙΝΟΝΤΑΙ
ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ”
Λόγια υμνητικά, αφιερωμένα στην εμβληματική μορφή του Αγώνα της Ανεξαρτησίας, στον εθνικό Απελευθερωτή, Θεόδωρο Κολοκοτρώνη.
Χρόνια πολλά Ελλάδα!

Αθήνα - Παλιά Βουλή

Τρίπολη-Πλατεία Άρεως

 

 

 Τραγούδι της Επανάστασης του 1821 που αναφέρεται στην οικογένεια των Κολοκοτρωναίων και συμπεριλαμβάνεται στο μουσικό album " Τα τραγούδια του Φαλάνθου". Τραγουδά ο Κώστας Παυλόπουλος και η χορωδία του Πολιτιστικού Συλλόυ "Ο Πάνας".

 

 

 

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης – Η ομιλία του προς τους στρατιώτες στον πύργο της Ζαράκοβας

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, δεν ήταν μόνο άριστος στρατιωτικός. Ήταν και πολύ καλός πολιτικός.
Οι πρόκριτοι δεν “είδαν με καλό μάτι” τον ερχομό του Δ. Υψηλάντη στην Πελοπόννησο τον Ιούνιο του 1821. Αντιθέτως, οι πολεμιστές κι ο λαός τον θαύμαζαν και προσδοκούσαν πολλά. Για το λόγο αυτό, εκινήθηκαν δύο φορές εναντίον των προκρίτων, την πρώτη στα Βέρβαινα και τη δεύτερη στα Τρίκορφα, στον πύργο της Ζαράκοβας όπου ήταν κλεισμένοι. Εκεί ανέλαβε ο Κολοκοτρώνης να μιλήσει στους αγριεμένους στρατιώτες "εις το επάνω μέρος της λιθίνης κλίμακος του εν Ζαρακόβη υψηλού πύργου" με παραβολές, παραδείγματα και πειθώ, πετυχαίνοντας να κατευνάσουν τα πνεύματα και να αποφευχθεί ο εμφύλιος, για το καλό της πατρίδας. 

Ο Θ. Κολοκοτρώνης, Απόκριες 1822, δια μέσου Γορτυνίας, Πύργου και Γαστούνης, πορεύεται για την πολιορκία της Πάτρας

 

 Ο  Θεόδωρος Κολοκοτρώνης,  ημέρες Αποκριών του 1822, δια μέσου Γορτυνίας, Πύργου και Γαστούνης, πορεύεται για την πολιορκία της Πάτρας.

“….δια του Παλούμπα, όπου έκαμε ταις τυριναίς…….και από εκεί εις την Γαστούνην κατά τα  μέσα της καθαράς εβδομάδος της μεγάλης τεσσαρακοστής, εκεί εμείναμεν δια να πανηγυρίσωμεν την εορτήν του αρχηγού μας Θεοδώρου και να συναχθούν τα στρατεύματα…...Ο  Γεώργιος Σισίνης μας εδέχθη με μεγάλας ετοιμασίας...”

 

 

 

“Ο  Κολοκοτρώνης λοιπόν αφού εδιωρίσθη δια διπλώματος πολιορκητής των Πατρών αναχώρησεν από την Κόρινθον κατά τας 20  Ιανουαρίου (1822) αφήσας εκεί τους πολιτικούς, όσοι ήλθαν από την Πιάδα και παρέλαβον το φρούριον…….και φθάσας εις την Τριπολιτσάν εξέδωκε τας αναγκαίας διαταγάς δια τας επαρχίας να ετοιμασθούν…..

"Απόπληκτος αποθνήσκει ο Γέρως" (4-2-1843)

Στις 4 Φεβρουαρίου 1843 ο μεγάλος ελευθερωτής της πατρίδας των Ελλήνων άφησε την επίγεια ζωή και πέρασε στην αιωνιότητα.  Δημοσιεύματα εφημερίδων εκείνης της εποχής αλλά και η λαϊκή μούσα περιγράφουν την είδηση.

Εφημερίδα  “ΤΑΧΥΠΤΕΡΟΣ ΦΗΜΗ”

Από τα Δερβενάκια αγναντεύει τα περάσματα…

 Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης πήρε πάνω του επιτυχώς την Επανάσταση σ' όλες τις φάσεις της, με την διορατικότητα και την στρατιωτική του ευφυΐα, κυρίως όμως με το όραμα για μια λεύτερη πατρίδα που έθρεψε όλη η γενιά των Κολοκοτρωναίων από πολλά χρόνια πριν.

“Τούτη η φαμελιά, οι Κολοκοτρωναίοι, λες και αντικαθρεφτίζει τη μοίρα του Μοριά στους δύστυχους καιρούς της τούρκικης σκλαβιάς. Ανιστοράνε πως από τις αρχές του 18ου αιώνα ως τα 1829 πάνω από ογδόντα Κολοκοτρωναίοι πέθαναν πολεμώντας τον Τούρκο δυνάστη....” Δημήτρης Φωτιάδης

Τιμή και δόξα! Και απεριόριστος σεβασμός!

Επιστολή Κολοκοτρώνη στον αρχηγό της Τουρκικής φρουράς της Τριπολιτσάς μετά την ναυμαχία του Ναυαρίνου

Ο Κολοκοτρώνης, ως γενικός αχηγός των πελποννησιακών στρατευμάτων, ύστερα από την καταστροφή του τουρκοαιγυπτιακού στόλου στον κόλπο του Ναυαρίνου και μεν τον “αέρα” του νικητή, έστειλε επιστολή στον Τούρκο φρούραρχο της Τριπολιτσάς, καλώντας τον ως  άνθρωπος και ως  στρατιωτικός, ν’ αποχωρήσει ειρηνικά από την πόλη, για ν’ αποφευχθεί  ένας ακόμα πόλεμος και η περαιτέρω αιματοχυσία, διαφορετικά είναι αναγκασμένος να τον πολιορκήσει. Προσθέτει δε ότι ο “ισχυρογνώμων Πασάς Σας (Ιμπραήμ) επεριορίσθη”.  

Η ναυμαχία του Ναυαρίνου-Επιστολή Κολοκοτρώνη στις συμμαχικές δυνάμεις

(φωτο: Οι Έλληνες πανηγυρίζουν στο άκουσμα της είδησης για την επικράτηση των συμμαχικών δυνάμεων (βρετανικών, γαλλικών και ρωσικών) έναντι του τουρκοαιγυπτιακού στόλου στη ναυμαχία του Ναυαρίνου (8/20.10.1827). Στο φόντο ελληνικές αρχαιότητες.) Πηγή: Γεννάδειος Βιβλιοθήκη.

 

 “Προς τους Ναυάρχους των τριων συμμάχων δυνάμεων
Εξοχώτατοι!

Η εικόνα που είχαν οι Βαυαροί για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη

 

 

Η εικόνα που είχαν οι Βαυαροί για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, από την περιγραφή του Νικόλαου Δραγούμη στο έργο του “Ιστορικαί Αναμνήσεις”

“...ως άλλον κύκλωπα μονόφθαλμον…...σατανάν κερκοφόρον...”,

 “εγώ….πολύν κόπον κατέβαλλον ίνα πνίξω τον γέλωτα μου...”, λέει ο Νικόλαος Δραγούμης

Επιστολή Κολοκοτρώνη από την πολιορκία της Κορίνθου για "...εν σώβρακον"!

Επιστολή Κολοκοτρώνη, ενώ πολιορκούσε την Κόρινθο μαζί με άλλους καπεταναίους,  για “εν σώβρακον….ολίγον μακρύ….το προσμένω άφευκτα….”, στον πληρεξούσιο επίτροπο του στη Βουλή και Γερουσίαν, τον Στεμνιτσιώτη Κωνσταντίνο Αλεξανδρόπουλο, που βρισκόταν στο Άργος.
Λίγους μήνες μετά την κυρίευση της Τριπολιτσάς, όπου κατηγορήθηκε για λαφυραγωγία, δεν είχε ούτε  ένα σώβρακο να φορέσει ο γενικός αρχηγός της Πελοποννήσου….
Ιδού πως περιγράφει το γεγονός ο Φωτάκος (Φώτιος Χρυσανθόπουλος), υπασπιστής και γραμματέας του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στα “Απομνημονεύματα περί της Ελληνικής Επαναστάσεως”:

200 χρόνια από την Άλωση της Τριπολιτσάς (23-9-1821)

Το σημαντικότερο πολεμικό γεγονός του πρώτου έτους της Επανάστασης που έκρινε την έκβαση της.  
Όλα τα ελληνικά στρατεύματα και οι καπεταναίοι ύστερα από πολιορκία μηνών, συγκεντρώθηκαν γύρω από τα τείχη της Τριπολιτσάς και η επιτυχία τους ήταν θέμα χρόνου. Αποδείχτηκε δε η στρατηγική ιδιοφυϊα του Γέρου του Μωριά, Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.
Ως και ο γηραιός Κόλιας Πλαπούτας από το χωριό Παλούμπα Γορτυνίας, “έσπευσε μετά χαράς επί φορείου εις την πολιορκουμένην Τρίπολιν και έδιδε γνώμας περί της ταχυτέρας εκπορθήσεως αυτής εις τον Κολοκοτρώνην…..” Τ. Κανδηλώρος, “Η Γορτυνία”. 

Παρά την μεγάλη σκληρότητα αυτής της μάχης, οι Έλληνες πήραν δύναμη για την συνέχεια του αγώνα, και δεν είναι σωστό να κρίνουμε  εκείνα τα γεγονότα με σημερινούς όρους, αλλά να προσπαθήσουμε να μπούμε στη θέση τους.  

Πολιορκία Τριπολιτσάς -Μαρτύριο των φυλακισμένων Προεστών και Αρχιερέων

16 προεστοί και 8 αρχιερείς με τις συνοδείες τους, βρισκόντουσαν φυλακισμένοι από τον Μάρτιο του 1821στην Τριπολιτσά όταν παρουσιάστηκαν στην τουρκική διοίκηση κατόπιν πρόσκλησης της, με το σκεπτικό ότι με την εκεί παρουσία τους θα καθησύχαζαν τους κατακτητές και θα έδιναν την ευκαιρία για να προετοιμαστεί και να πετύχει  η επανάσταση. Πλησιάζοντας η ημέρα που οι Έλληνες μπήκαν μέσα στην Τριπολιτσά, 23 Σεπτεμβρίου 1821, οι φυλακισμένοι βρισκόντουσαν σε άθλια κατάσταση.  Κάποιοι δεν άντεξαν να βγουν ζωντανοί, κάποιοι πέθαναν κατά τη μεταφορά τους έξω από την Τριπολιτσά και λίγοι επέζησαν.  
Ο Νικόλαος Σπηλιάδης, αγωνιστής και συγγραφέας από την Τρίπολη, στα “Απομνημονεύματα” του περιγράφει :

Ο Ιμπραήμ εναντίον της Σπάρτης-Επιστολή Κολοκοτρώνη στους Σπαρτιάτες να ξεσηκωθούν

Τον Σεπτέμβρη του 1825 ο Ιμπραήμ ξεκίνησε νέα εκστρατεία από την Τρίπολη, κι ενώ οι Έλληνες περίμεναν ότι θα κινηθεί κατά των ελληνικών στρατοπέδων ή της  Δημητσάνας που είχε αρχηγούς τους Πλαπούτα, Ζαϊμη και Νικηταρά ή του Αγίου Πέτρου με αρχηγούς τους Λόντο, Καν. Δεληγιάννη, Γενναίο Κολοκοτρώνη και Ιωαν. Νοταρά,  τελικά εκινήθη  εναντίον της Σπάρτης. Ο Θ. Κολοκοτρώνης επέστρεψε από το Ναύπλιο, όπου είχε πάει στην Κυβέρνηση να συνεννοηθεί για την προμήθεια τροφών και να δραστηριοποιήσει το εκεί στράτευμα που βρισκόταν σε απραξία, ηγήθηκε του στρατεύματος του Αγίου Πέτρου  και εκτύπησε τους Τούρκους  στις θέσεις Γεράκι, Μύλους Μαρί, Βέρια και Βουρλιά. 

Από το Γεράκι έστειλε επιστολή(αξίζει να την διαβάσουμε ολόκληρη) στους Σπαρτιάτες, με την οποία προσπαθεί να τους ξεσηκώσει να πολεμήσουν γιατί εκείνοι είχαν παραμείνει απαθείς εμπρός στον φοβερό Ιμπραήμ και δεν προέβαλαν καμμιά αντίσταση. 

Αγωνιστές από το χωριό Ζυγοβίστι της επαρχίας Καρύταινας (Γορτυνίας)-Το επίλεκτο σώμα των Αθανάτων

Ο Φώτιος Χρυσανθόπουλος ή Φωτάκος, υπασπιστής  και γραμματέας του Κολοκοτρώνη γράφει στα απομνημονεύματα του:
“…..Ο Κολοκοτρώνης είχε σημαίαν εδική του ξεχωριστήν και διακοσίους εκλεκτούς στρατιώτας και τύμπανα και σάλπιγγας…….
Αυτό το σώμα εσύγκειτο από τους αθανάτους Ζυγοβιστινούς της Καρύταινας. Ολόκληρον το χωρίον ήτον με τον Κολοκοτρώνην, και μόνον οι συγγενείς του Αναγ. Ζαφειρόπουλου ήτον με τον Κανέλ. Δελιγιάννην, εκτός του Κωνσταντίνου Ζαφειροπούλου αδελφού του Αναγνώστη, όστις ήτον με τον αρχηγόν, διότι δεν εσυμφωνούσε με τον αδελφόν του…..”

Η κατάληψη του φρουρίου της Γραμβούσας(Κρήτη) και η εμψύχωση των στρατοπέδων του Μωριά

2 Αυγούστου 1825

 Η Γραμβούσα, το μικρό νησί στο δυτικότερο άκρο της Κρήτης με το ενετικό φρούριο, κατείχε σημαντική θέση στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κρήτης και Πελοποννήσου και η κατάληψη της από τους Κρήτες μαχητές πρόσφερε πολλά στην Επανάσταση. Με τις ακόλουθες επιστολές  ανακοινώνονται τα καλά νέα στην τότε κυβέρνηση που με τη σειρά της ζητά από τον Κολοκοτρώνη να κοινοποιήση την χαρμόσυνη είδηση στα στρατόπεδα του Μωριά προκειμένου να εμψυχωθούν οι στρατιώτες και να δυναμώσουν τον αγώνα τους. 

Οι προσκυνημένοι στον Ιμπραήμ και οι αυστηρές προειδοποιήσεις του Κολοκοτρώνη

 

Το 1827 παίρνει μεγάλες διαστάσεις ο κίνδυνος της υποταγής των κατοίκων κάποιων επαρχιών της Αχαϊας και της Ηλείας στον Ιμπραήμ. Η επανάσταση κινδυνεύει.
Ο Ιμπραήμ μοιράζει “μπουγιουρδιά” στα προσκυνημένα χωριά και ο γενικός αρχηγός Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και οι λοιποί καπεταναίοι  αγωνίζονται διπλά. Να αντιμετωπίσουν τον Ιμπραήμ  και να επαναφέρουν τους  προσκυνημένους, με γνωστότερο τον Νενέκο που έχει περάσει στις δυνάμεις του εχθρού.
Στο πλευρό του Κολοκοτρώνη, όπως και στην συντριπτική πλειοφηφία των πολεμικών γεγονότων, βρίσκονται ο Δημητράκης Πλαπούτας και γιος του Γενναίος Κολοκοτρώνης μόλις 23 ετών, γενναίος πολεμιστής με στρατηγικές ικανότητες.  

Η μάχη της Γράνας στην Τριπολιτσά

 

Μια πολύ ξεχωριστή μάχη τον Αύγουστο του 1821 που έμεινε ονομαστή λόγω της γράνας (τάφρου) που κατασκευάστηκε βάσει στρατηγικού σχεδίου του Κολοκοτρώνη στα περίχωρα της Τρίπολης για να αντιμετωπιστούν τα στρατιωτικά σώματα των Τούρκων που εξορμούσαν από τα φρούριο της Τρίπολης στις γύρω περιοχές  σκοτώνοντας και αρπάζοντας τα πάντα από τα χέρια των κατοίκων. 

Η μάχη ήταν νικηφόρα για τους Έλληνες, ενίσχυσε την πολιορκία της Τριπολιτσάς και οδήγησε στην κατάληψη της από τους Έλληνες  ένα μήνα μετά.

 

 

Ο ίδιος ο  Κολοκοτρώνης αφηγείται στ’ απομνημονεύματα του:

“...Μια ημέρα έμαθα από έναν Έλληνα ότι ο Κιαμίλμπεης ετοιμάζεται...να υπάγη εις την Κόρινθο και έμελλε ν’ απεράση από το Μύτικα……
Ο Νταγρές με 200 ανθρώπους ήτον εις τα Τσιπιανά και εις ταις ράχαις. Τότε τους έρρηξαν μερικά τουφέκια. Εκατέβηκαν και αυτοί, και τους  επήρα και επήγα εις το χωρίον Λουκά. Έπειτα επήρα τους 200 του Νταγρέ και τους έβαλα  εις το Μύτικα αντίκρυ εις την Καπνίστρα και έφκειασαν  ταμπούρια. Κυττάζω την γην, και ήτον εύκολο να σκαφθή από του Μύτικα έως εις την πέρα μεριά της Καπνίστρας,  όπου άφηκα τους στρατιώτας του Νταγρέ. Ήτον μακριά ένα μίλι, και το μισό ήτον γράνες αμπελιών. Τους λέγω: “Να φτειάσωμε μία γράνα εδώ”. 

"Βόηθησε Παναγία μου....."- Θ. Κολοκοτρώνης

Χρόνια πολλά! 

 

Ο Κολοκοτρώνης προσευχόμενος-Έργο του  Καρλ Κράτσαϊζεν

Ο μεγάλος ελευθερωτής Θ. Κολοκοτρώνης ζήτησε την βοήθεια της Παναγίας σε μια καίρια στιγμή στις αρχές της Επανάστασης, μετά τη μάχη της Καρύταινας, όταν οι Έλληνες  δυσκολεύονταν  να οργανωθούν σε στράτευμα. 

“...έμεινα μόνος μου με το άλογο μου εις το Χρυσοβίτσι……
Έκατσα έως που εσκαπέτισαν με τα μπαϊράκια τους, απέ εκατέβηκα κάτου. Ήτον μία εκκλησιά εις τον δρόμον, (η Παναγία ‘ς το Χρυσοβίτσι), και το καθησιό μου ήτον οπού έκλαιγα την Ελλάς: “Παναγία μου, βόηθησε και τούτην την φορά τους Έλληνας δια να εμψυχωθούν!” και επήρα έναν δρόμο κατά την Πιάνα……....”.

Από το λόγο του Κολοκοτρώνη προς την νεολαία στην Πνύκα στις 13-11-1838:
“….πρέπει να φυλάξετε την πίστη σας, και να την στερεώσετε, διότι, όταν επιάσαμε τα άρματα, είπαμε πρώτα υπέρ Πίστεως και έπειτα υπέρ Πατρίδος...…...”

Αλλά και το δημοτικό τραγούδι πολύ παραστατικά δηλώνει τη θρησκευτικότητα του Κολοκοτρώνη και των άλλων κλεφτών και τον αγώνα τους για την πίστη και την πατρίδα.

“Λάμπουν τα χιόνια ‘ςτα βουνά και τα νερά ‘ςτους κάμπους
λάμπουν και ταλαφριά σπαθιά των Κολοκοτρωναίων.
‘Φόντας (όταν) πάνε ‘ςτην εκκλησιά, πάνε να προσκυνήσουν,
φορούν τα πόσια τα χρυσά, ταις ασημένιες πάλαις.
Φλωριά ρήχνουν ‘ςτην Παναγιά, φλωριά ρήχνουν ‘στους άγιους
και ‘ςτον αφέντη το Χριστό ταις ασημένιαις πάλαις
“Χριστέ μας, βλόγα τα σπαθιά, βλόγα μας και τα χέρια,
να λευτερώσωμ’ το ντουνιά ‘π’ τα τούρκικα τα χέρια”.
Βγαίνουν και πιάνουν το χορό ‘ςτης εκκλησιάς τ’ αλώνι….”(Δημοτική Ανθολογία-Μ. Λελέκου 1868)

 

Ο Κολοκοτρώνης αντιμετωπίζει τον στρατό του Ιμπραήμ με φοβερές ελλείψεις (επιστολές-1827)

 Καλοκαίρι του 1827, 7ος χρόνος της Επανάστασης

Ο Αγώνας  βρίσκεται σε κίνδυνο. Ο Ιμπραήμ “αλωνίζει” στην Πελοπόννησο από το 1825, έχοντας καταφέρει να τον προσκυνήσουν και να υποταχτούν πολλές περιοχές της Αχαϊας και της Ηλείας, οι δε Έλληνες αγωνιστές είναι αποκαμωμένοι, κυρίως από τις φοβερές ελλείψεις σε τρόφιμα και πολεμοφόδια. 

“Αλωνίζει” όμως και ο γενικός αρχηγός, ο Γέρος του Μωριά, καθώς και πολλοί  καπεταναίοι με τους πολεμιστές τους, αντιμετωπίζοντας σθεναρά τον Ιμπραήμ, εμψυχώνοντας τον αγωνιζόμενο λαό και διεκδικώντας  με δραματικές εκκλήσεις τα απαραίτητα εφόδια από την κυβέρνηση.
“...δια την εκστρατείαν μου αναπόφευκτα τροφάς και πολεμοφόδια, αλλ’ όχι μόνον πρόβλεψιν καμμίαν δεν ίδον, αλλ’ ούτε αποκρίσεως καν ηξιώθην δια παρηγορίαν μου…....βεβαιούμαι, ότι έφθασαν και τροφαί και πολεμοφόδια σταλμένα από τους φιλανθρώπους φιλέλληνας της Ευρώπης δια τι δεν στέλνει; μη τάχα νομίζει, ότι τρώγονται αι πέτραι δια να ζήσουν συνερχόμενα τα στρατεύματα;….”  Θ. Κολοκοτρώνης

Επιστολή Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη στον Κολοκοτρώνη για την νίκη στα Δερβενάκια

 Στις 28 Ιουλίου 1822 ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης  στέλνει επιστολή στον Κολοκοτρώνη με πολύ ένθερμα λόγια για την θριαμβευτική νίκη στα Δερβενάκια, ενώ είχε διαφωνήσει με το σχέδιο του Κολοκοτρώνη,ευρισκόμενοι στο Κεφαλάρι του Άργους,  εκτιμώντας ότι ο Δράμαλης θα προχωρήσει προς την Τριπολιτσά. Δεν υποστήριξε το σχέδιο του Γέρου και τον κατηγόρησε ότι πάει να γίνει κλέφτης στα βουνά, όπως στο παρελθόν.

Διηγείται ο Κολοκοτρώνης: “...Αναχώρισα ‘περ βίας να πιάσω το Δερβενάκι, από εκείθε ήμουν βέβαιος ότι θα περάσουν και όχι από την Τριπολιτζά….και ανεχώρησα και επήγα εις τον Άγιο Γεώργιο….”

Ο Κολοκοτρώνης μιλάει στο στράτευμα του λίγο πριν την νικηφόρα μάχη των Δερβενακίων

 Δερβενάκια-Η νικηφόρα μάχη 26 Ιουλίου 1822 και η καταστροφή του Δράμαλη
Ο  Κολοκοτρώνης μιλάει στο στράτευμα του λίγο πριν την μάχη
Μέγας ηγέτης, πολεμική ιδιοφυία, οξυδερκής, εμψυχωτής των πολεμιστών!
“...Αύριον αυτήν την στιγμήν θα σας ιδώ όλους με τ’ άρματα των Τούρκων, με τ’ άλογα τους, λαμπροφορεμένους με τα ρούχα τους....”