Η Άνοιξη στην Ηραία

Η Άνοιξη έχει έρθει στα πεδινά της Ηραίας του Δήμου Γορτυνίας. Αμέτρητες κόκκινες ανεμώνες και άλλα αγριολούλουδα συνθέτουν πανέμορφες εικόνες στα χωράφια της περιοχής, χάρμα οφθαλμών για τους διαβάτες!

Τιμήθηκε η Επέτειος της Επανάστασης στην Ηραία

Ο Δήμαρχος Γορτυνίας Γιάννης Γιαννόπουλος καταθέτει στεφάνι

Από το Δήμο Γορτυνίας πραγματοποιήθηκε σήμερα Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, εκδήλωση Τιμής και Μνήμης στους Ηραιάτες - Γορτύνιους αγωνιστές που κήρυξαν την Επανάσταση, υπό την αρχηγία των Δημητράκη και Γεωργάκη Πλαπούτα στις 20 Μαρτίου 1821, στη τοποθεσία «Αλώνι του Καλιντέρη» στο χωριό Μπέτσι (Αγιονέρι με τη σημερινή ονομασία), αφού πρώτα τέλεσαν δοξολογία στο ναό του Αγίου Γεωργίου στο Παλούμπα Γορτυνίας.

Σε μια ζεστή, ηλιόλουστη και ανοιξιάτικη μέρα, έδωσαν το παρόν εκπρόσωποι της φορέων της Πολιτείας και της Αυτοδιοίκησης, και αρκετός κόσμος.

Από την υφαντική τέχνη της Αρκαδίας

Τα προιόντα της Υφαντικής  κατά κανόνα ήταν πράγματα της καθημερινής χρήσης και λίγα απ' αυτά προορίζονταν για στολισμό. Τα υφαντά έπαιρναν την τελική τους μορφή ύστερα από μια σύνθετη και χρονοβόρα διαδικασία και χωρίζονταν σε δυο κατηγορίες.
φωτό: υφαντό προσκέφαλο.(Κοκκινοράχη Γορτυνίας Αρκαδίας) 

Σε εκείνα που χρησιμοποιούντο για την ένδυση των ανθρώπων και σε εκείνα που χρησιμοποιούντο ως χαλιά,στρωσίδια, ασπρόρουχα καθώς και ως εργαλεία στις διάφορες εργασίες όπως σακιά, σακούλια κ.ά. Οι υφάντρες έβαζαν όλο τους το μεράκι και κατασκεύαζαν άλλοτε περίτεχνα σχέδια που κυκλοφορούσαν ανάμεσα τους και άλλοτε πρωτότυπα σχέδια που προέκυπταν από την έμπνευση τους, πάντα με ανταγωνιστικό πνεύμα προς τις υπόλοιπες. Η κατασκευή υφαντών, ακολουθώντας  φθίνουσα πορεία, ευδοκίμησε μέχρι τη δεκαετία του '70 κυρίως παράγοντας χαλιά. Τα υφαντά για ένδυση είχαν σταματήσει να παράγονται δεκαετίες πριν. 

Από τα λίγα πια εναπομείναντα υφαντά που υπάρχουν, φυλαγμένα σε ιδιωτικές συλλογές από ανθρώπους που έχουν  μεράκι και αγάπη για τη παράδοση, διάλεξα μερικά ως δείγμα της Υφαντικής τέχνης της Αρκαδίας. Συγκεκριμένα τα υφαντά που παρουσιάζω είναι από τα χωριά της Ηραίας του Δήμου Γορτυνίας Αρκαδίας,  Σέρβου και Κοκκινοράχη.

φωτό: υφαντό σακκούλι.(Σέρβου Γορτυνίας Αρκαδίας)

"Πάντα". (Σέρβου Γορτυνίας Αρκαδίας)
Η "πάντα" ήταν το υφαντό που κρεμούσαν στο τοίχο δίπλα από το κρεββάτι ώστε να τους προστατεύει από το κρύο του τοίχου. Τα ελάφια, τα πουλιά και τα φυτά ήταν το αγαπημένο θέμα σ' αυτού του είδους το υφαντό.

 "Απλάδι".χρονολογείται από το 1930 (Κοκκινοράχη Γορτυνίας Αρκαδίας)
Το "απλάδι" το χρησιμοποιούσαν ως κάλυμα κρεβατιού ή ως χαλί.

" Σάϊσμα". (Κοκκινοράχη Γορτυνίας Αρκαδίας)
 Το "σάϊσμα" κατασκευαζόταν από μαλλί γιδιών(κοζιά). Τα περισσότερα υφαντά.όμως γινόταν από μαλλί προβάτων που ήταν και πιό μαλακό. Τα "σαίσματα" ήταν μαύρου χρώματος κυρίως αλλά όταν είχαν "κοζιά" από άσπρα γίδια την έβαφαν και έτσι πετύχαιναν διχρωμία και στα "σαίσματα". Το "σάισμα" ήταν πολύ άγριο γι αυτό το έκαναν στρωσίδι, υπόστρωμα στο κρεβάτι ή στρώμα στα στανοτόπια. Στις πολύ δύσκολες εποχές χρησιμοποιήθηκε και ως σκέπασμα ύπνου.

 Σεντόνι υφαντό. (Σέρβου Γορτυνίας Αρκαδίας)

 Φούστα υφαντή.(Σέρβου Γορτυνίας Αρκαδίας)


Παρακαλώ όποιος ή όποια χρησιμοποιήσει καθ' οιονδήποτε τρόπο τις φωτογραφίες των υφαντών να αναφερθεί στο τόπο προέλευσης τους. Αυτό αποτελεί μια ηθική αναταμοιβή.Το χρωστάμε στους προγόνους μας.

περισσότερα για την Υφαντική, καθώς και φωτογραφίες υφαντών θα βρείτε πατώντας εδώ

....

Καλοκαιρινά τοπία στην Ηραία- Αρκαδία(Κοκκινοράχη- Σέρβου)

 

Αρκαδία! Η γη του Πάνα! Ας χαρούμε καλοκαιρινές εικόνες από τα βουνά, τα λαγκάδια, τα ρέματα, τις πλαγιές. Εικόνες από τα όρια των χωριών Κοκκινοράχη και Σέρβου Ηραίας. Η φωτογραφική μου μηχανή "φυλάκισε" πολλές εικόνες που δεν χωρούν όλες εδώ. Ας απολαύσουμε μερικές απ' αυτές.

.

Κοκκινοράχη Ηραίας, Πανηγύρι 23 Αυγούστου 2010

Να κρατάμε τη παράδοση ζωντανή σε συνδυασμό με την ανάπτυξη, τη πρόοδο και τη καλυτέρευση της ζωής του τόπου μας. Το πανηγύρι της Κοκκινοράχης Ηραίας Αρκαδίας είναι από τα λίγα πανηγύρια πια της περιοχής μας που διατηρεί παραδοσιακό χαρακτήρα σε δυο βασικά του στοιχεία: Πραγματοποιείται στο περίβολο της εκκλησίας αμέσως μετά τη λήξη της Θείας Λειτουργίας και διαθέτει στο κόσμο τη τοπική σπεσιαλιτέ και όλης της ορεινής Αρκαδίας, την γίδα τη βραστή. Στα περισσότερα χωριά  πλέον τα πανηγύρια ή οι άλλες μουσικές εκδηλώσεις γίνονται το βράδυ και προσφέρονται φαγητά που τα συναντά κανείς σ‘ όλη την Ελλάδα. Ήθη, έθιμα, γεύσεις, μουσικές είναι όλα τους στοιχεία που συνθέτουν το λαϊκό μας πολιτισμό και καθορίζουν την ταυτότητα του κάθε τόπου.
Ας κρατάμε ζωντανά κάποια τέτοια πανηγύρια παραδοσιακού χαρακτήρα στην περιοχή μα, για να διατηρήσουμε και την πολιτιστική μας ταυτότητα. Ότι καλό έχουμε κληρονομήσει από την παράδοση πρέπει να το φυλάμε, να το αναδεικνύουμε και να το παραδίδουμε στις επόμενες γενιές.

Ακολουθεί βίντεο απο το Πανηγύρι της Κοκκινοράχης:
Παίζει κλαρίνο ο  Τριπολιτσιώτης  Δημήτρης Ρέππας και τον συνοδεύει το συγκρότημα του.

Κι άλλα βίντεο από το  πανηγύρι μπορείτε να δείτε πατώντας εδώ

.

Φαράγγι της Γκούρας στην Ηραία-Φωτογραφίες

Φωτογραφίες από το Φαράγγι της Γκούρας στην Ηραία Αρκαδίας μήκους 13,5 χιλ. περίπου, που ξεκινά από το βουνό Αρτοζήνος και συμβάλλει στο ποτάμι Τουθόα ή Λαγακαδινό Ρέμα. Κατά μήκος ευρίσκονται τα χωριά Σέρβου, Αράπηδες, Ψάρι, Παλούμπα, Σαρακίνι, Λυσσαρέα, Όχθια, Κοκκινοράχη του Δήμου Ηραίας και Αετορράχη του Δήμου Τροπαίων.

Για να δείτε περισσότερες φωτογραφίες πατήστε εδώ


.

Ο Θέρος στη Κοκκινοράχη Ηραίας Αρκαδίας

Τούτη (ν) εποχή στη Κοκκινοράχη Ηραίας Αρκαδίας, όπως σ' όλα τα χωριά άλλωστε, είχε αρχίσει ο Θέρος. Η πιο κουραστική περίοδος και συνάμα η πιο ευχάριστη. Το θέρισμα ήταν η ανταμοιβή των κόπων. Η  απολαβή του κάθε νοικοκύρη. Τον Νοέμβρη έσπερνε και ύστερα από κόπους και αναμονή έξι μηνών, ερχόταν η ώρα να μαζέψει τη σοδειά που προοριζόταν για το «ψωμί» της οικογένειας. Από αρχαιοτάτων χρόνων τα σιτηρά ήταν η βάση της διατροφής του ανθρώπου. Το ψωμί αποτελεί και σήμερα κύριο διατροφικό στοιχείο του Έλληνα. Τα παλιά χρόνια στο χωριό μας, όπως άλλωστε και σ’ όλη την επαρχία, τα σιτηρά ή γενήμματα κάλυπταν πολλές ανάγκες των κατοίκων. Εκτός από το ψωμί έφτιαχναν χυλοπίτες, τραχανάδες, τριφτιάδες, πίτες κ.ά. Αφού άλεθαν το σιτάρι στο μύλο έπαιρναν τα πίτουρα για τα οικόσιτα ζώα που έτρεφαν, δηλαδή τις κότες και για το γουρούνι. Με το κριθάρι και τη βρώμη που παρήγαγαν ετάιζαν τα υποζύγια, δηλαδή  τα μουλάρια και τα γαϊδούρια.

Ολόκληρο το άρθρο με εικόνες, λαογραφικά στοιχεία και δημοτικά τραγούδια του Θέρου μπορείτε να
το διαβάσετε εδώ.

Το Φαράγγι της Γκούρας στην Ηραία Γορτυνίας

1.Μερική άποψη του φαραγγιού
2. Σπηλιά Γιαννικούλια
φωτο:Γ.Κατσιαβού
ομάδας ΣΠ.ΕΛ.Ε.Ο.
3. Τρανή Σπηλιά

Το Φαράγγι της Γκούρας βρίσκεται στο Δήμο Ηραίας Γορτυνίας κατά το μεγαλύτερο μέρος του και το υπόλοιπο στο Δήμο Τροπαίων Γορτυνίας που είναι όμοροι Δήμοι του νομού Αρκαδίας. Η "Γκούρα", είναι χείμαρρος που ξεκινά από τις πλαγιές του βουνού Αρτοζήνος, δυτικά της Δημητσάνας και αφού διασχίσει περίπου 13,5 χιλιόμετρα συμβάλλει με το ποτάμι Τουθόα ή Λαγκαδινό Ρέμα.
Κατά μήκος της Γκούρας, δεξιά και αριστερά, υπάρχουν δέκα χωριά: Σέρβου, Λυκούρεση, Ψάρι, Αράπηδες, Σαρακίνι, Παλούμπα, Λυσσαρέα,Όχθια,Κοκκινοράχη του Δήμου Ηραίας και Αετορράχη του Δήμου Τροπαίων.
Στα παλιά χρόνια, όλη η δραστηριότητα των κατοίκων των χωριών αυτών ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με τη "Γκούρα". Σε όλο το μήκος του χειμάρρου υπήρχαν νερόμυλοι, στάνες, αγροτικές καλλιέργειες, ασβεστοκάμινα, εξωκλήσια και πηγές. Μετά τη μείωση του πληθυσμού λόγω της εσωτερικής μετανάστευσης ερημώθηκε όλη η περιοχή. Όμως αυτό είχε και ως αποτέλεσμα την αλματώδη ανάπτυξη της βλάστησης που συνέβαλε στην ομορφιά του φαραγγιού. Αρκετές σπηλιές, μικρές και μεγάλες, στολίζουν τις παρόχθιες περιοχές καθώς και τα κάθετα ρέματα που χύνονται στη "Γκούρα". Είναι στο σύνολο τους ανεξερεύνητες επιστημονικά Θα αναφέρω τις πιο γνωστές: Τρανή Σπηλιά, Γουρουνοσπηλιά, Σπηλιά του Αράπη, Μαύρη Σπηλιά, του Γιαννικούλια η Σπηλιά. Η τελευταία, του Γιαννικούλια η Σπηλιά, είναι η πιο σημαντική γιατί σώζεται κτίσμα 7 ορόφων(πύργος Γιαννικούλια) στο κοίλωμα της, είναι σε βραχώδη και απόκρημνη όχθη του φαραγγιού πνιγμένη στις φυλλωσιές. Χρονολογείται από την εποχή της Τουρκοκρατίας Δεν είναι δυνατόν κανείς εύκολα να την προσεγγίσει παρά μόνο με αναρρίχηση. Η εν λόγω σπηλιά εξερευνήθηκε και χαρτογραφήθηκε από ομάδα σπηλαιολόγων με το κ. Β.Τουντόπουλο του συλλόγου ΣΠ.ΕΛ.Ε.Ο στα πλαίσια της εξόρμησης του Ορειβατικού Ομίλου "Η ΓΚΟΥΡΑ" (2/5/2009) στο Φαράγγι της Γκούρας.

Σπαράγγια άγρια ομελέτα

παραδοσιακή συνταγή της Γορτυνίας

Προτείνω ένα φαγητό απλό, παραδοσιακό με πρωτογενή υλικά πλην όμως νόστιμο. Η φιλοσοφία μου είναι ότι πρέπει να επιστρέψουμε στη φύση και στις απλές συνταγές των προγόνων μας όσο είναι αυτό δυνατόν. Να τρώμε φαγητά με μη επεξεργασμένα υλικά για το καλό της υγείας μας.
Οι γεύσεις ενός τόπου είναι στοιχείο πολιτιστικής ταυτότητας.
Yλικά:
Άγρια σπαράγγια από το δάσος 200γρ.
3 αυγά(αν είναι δυνατόν χωριάτικα).
Αν είμαστε τυχεροί και βρούμε άγρια σπαράγγια στο δάσος μπορούμε πολύ εύκολα να κάνουμε μια πεντανόστιμη ομελέτα.
Είναι φρέσκα βλαστάρια ενός αγκαθωτού μικρού θάμνου που φυτρώνει μέσα στα δάση πουρναριών την Άνοιξη(κυρίως τον Απρίλιο) στη πατρίδα μου την Γορτυνία. Φαντάζομαι ότι θα υπάρχει και σε άλλες περιοχές.
Παίρνουμε τα σπαράγγια, τα ξεπλένουμε κάτω από τη βρύση για να φύγουν τυχόν ζουζούνια και τα αφήνουμε να στραγγίσουν.
Κατόπιν βάζουμε το τηγάνι στη φωτιά με λίγο λάδι και προσθέτουμε τα σπαράγγια μέχρι να μαραθούν. Δεν τ’ αφήνουμε πολλή ώρα γιατί θα καούν. Χτυπάμε τ’ αυγά, και τα ρίχνουμε στο τηγάνι με τα σπαράγγια.
Αφού ψηθεί η ομελέτα τη βγάζουμε στο πιάτο και την αλατοπιπερώνουμε.
Είναι πάρα πολύ νόστιμη!

Περισσότερες παραδοσιακές συνταγές της Γορτυνίας έχουν αναρτηθεί στο site:
http://www.kokkinorachi.gr

Εισαγωγικό κείμενο

Το παρόν ιστολόγιο αποτελεί ένα μέσο έκφρασης και επικοινωνίας με σκέψεις, προβληματισμούς, αναζητήσεις, γνώμες και ιδέες πάνω σε θέματα που αφορούν το φυσικό μας περιβάλλον και το πολιτισμό μας, με έμφαση στο λαϊκό πολιτισμό(λαογραφία, παράδοση, δημοτικά τραγούδια, γεύσεις).
Θα γίνεται αναφορά πολύ συχνά στις φυσικές ομορφιές και στα πολιτιστικά θέματα της Αρκαδίας και ειδικότερα της Γορτυνίας, γιατί είναι η ιδιαίτερη πατρίδα μου.
Ο τόπος των παιδικών μας χρόνων είναι χαραγμένος πρώτα απ' όλα μέσα στη ψυχή μας και στη καρδιά μας και καταλαβαίνουμε το βάθος, όταν έρχεται η ηλικία της ωριμότητας.